Leerplicht betekent simpel gezegd dat je naar school moet. Je bent leerplichtig als je tussen de 5 en 16 jaar oud bent. Dit betekent niet dat je meteen kan stoppen met school als je 16 bent. Je moet dan in ieder geval dat schooljaar nog afmaken. Ben je nog geen 18? Dan heb je ook nog zoiets als kwalificatieplicht. Dit betekent dat je een startkwalificatie moet hebben, voordat je van school af kan. Een startkwalificatie heb je als je een havo, vwo of een mbo-2 diploma hebt.

Leerplicht geldt voor iedereen die zich in Nederland bevindt, dus ook voor leerlingen die (nog) geen Nederlands paspoort hebben.

Je kan ook vrijstelling krijgen van leerplicht. Dit gebeurd wanneer je bijvoorbeeld niet meer naar school kan door ziekte.

De kwalificatieplicht geldt niet voor jongeren die onderwijs hebben gevolgd in het praktijkonderwijs. Als een leerling onderwijs heeft gevolgd in het uitstroomprofiel arbeidsmarktgericht of dagbesteding op het voortgezet speciaal onderwijs (vso), is deze ook niet meer kwalificatieplichtig.

Als je niet op school bent, terwijl dat wel zou moeten spreek je van verzuim. Je hebt geoorloofd verzuim en ongeoorloofd verzuim.

Geoorloofd verzuim is verzuim met een goede reden. Je bent bijvoorbeeld ziek en je ouders/verzorgers hebben je ziek gemeld. Of je hebt een (medisch) bezoek waar je toestemming voor hebt gekregen om school te missen.

Ongeoorloofd verzuim is als je geen toestemming hebt gekregen van de school om school te missen, zoals spijbelen. Dit is in strijd met de leerplicht.

Als dit vaak voorkomt (en het verschilt per school wanneer de school in actie komt), dan zal de school contact zoeken met je ouders/verzorgers. Ze gaan dan in gesprek met je ouders hoe dit verzuim te voorkomen. Hoe een school omgaat met verzuim, verschilt per school. Een school mag daar eigen regels voor hanteren.

Als je 16 uur of meer afwezig bent geweest in een periode van vier aaneengesloten schoolweken, dan schakelt de school de leerplichtambtenaar in. De leerplichtambtenaar gaat dan in gesprek met je ouders/verzorgers en jou om tot oplossingen te komen om jou weer naar school te krijgen.

Mocht dit niet helpen en je blijft (opzettelijk verzuimen), dan kunnen er meer consequenties zijn, zoals een boete of een Halt-traject.

Een leerplichtambtenaar is iemand die bij de gemeente werkt. Deze persoon houdt in de gaten of leerlingen in de gemeente naar school gaan.

Leerplichtambtenaren zijn er niet alleen om je op de vingers te tikken, wanneer je de leerplichtwet niet nakomt. Ze helpen je ook bij andere problemen met betrekking tot het naleven van de leerplichtwet. Bijvoorbeeld als je niet naar kunt school door een vervelende situatie bij jou thuis. Ook als de school jou lessen weigert, terwijl je nog leerplichtig bent, kan de leerplichtambtenaar bemiddelen.

Als je veel spijbelt, meldt de school dat aan de leerplichtambtenaar. Daarna gaat de leerplichtambtenaar uitzoeken of er een ernstige reden achter het verzuim schuilt. De leerplichtambtenaar werkt nauw samen met allerlei organisaties en instanties die zich zorgen maken over het welzijn van de jeugd, zodat deze persoon je goed kan doorverwijzen bij de problemen die de leerplichtambtenaar tegenkomt.