Het gebruik van AI speelt daarnaast een grote rol in het onderwijs. Generatieve AI-tools worden steeds vaker gebruikt door scholieren. Het gebruik van generatieve AI legt een dieperliggend probleem bloot: ons huidige systeem beloont het eindproduct meer dan het leerproces. Zolang cijfers, prestaties en efficiëntie centraal staan, zullen leerlingen altijd zoeken naar de snelste route naar een goed resultaat. AI verandert dat gedrag niet, maar versterkt het juist.

Afgelopen jaar heeft het LAKS zich daarom beziggehouden met de vraag: welke ruimte mag AI eigenlijk innemen in ons onderwijs? We hebben hard gewerkt aan het ontwikkelen van een visiestuk, op basis van ervaringen van scholieren, verschillende gesprekken met onderwijspartners en ondersteund door wetenschappelijke onderzoeken. De visie is gericht op de uitdagingen in het onderwijs ten opzichte van generatieve AI, met name op het gebied van kansengelijkheid en het leerproces.

Als we willen dat onderwijs leerlingen voorbereidt op de wereld buiten de school, moeten we hen ook leren hoe de digitale systemen waar zij dagelijks mee te maken hebben, die wereld vormgeven. Niet de technologie, maar leerlingen en hun leerproces moeten daarbij centraal staan.

Sinds januari 2024 geldt er een landelijk advies voor een telefoonverbod op scholen. Dit heeft grote invloed op hoe scholieren hun schooltijd ervaren. Het LAKS ziet voordelen, zoals meer rust en veiligheid, maar is kritisch op een volledig verbod. De telefoon is namelijk een belangrijk aspect en hulpmiddel in het leven van nu en de toekomst, zowel binnen als buiten school.

In plaats van een algeheel verbod pleiten wij voor begeleiding in verantwoord, veilig en slim gebruik van de telefoon. Leerlingen moeten leren omgaan met de telefoon – ook wanneer een school telefoons tijdens lestijd verbiedt. Die kennis is essentieel voor hun zelfstandigheid in het dagelijks leven, ook na de middelbare school.