Convenant leerlingeninspraak vernieuwd: ‘Investeren in leerlingparticipatie betaalt zich meer dan terug’

De VO-raad en het LAKS hebben het convenant ‘Versterking samenspraak leerlingen’ vernieuwd. Deze herziene versie bevat opnieuw sectorbrede afspraken en laat zien hoe betekenisvolle leerlingenparticipatie op verschillende manieren kan worden vormgegeven. VO-raad voorzitter Henk Hagoort: “Investeren in leerlingenparticipatie betaalt zich meer dan terug: het draagt bij aan onderwijskwaliteit, een positief schoolklimaat en versterkt het burgerschapsonderwijs.”

Het convenant bevat een aantal afspraken op sectorniveau over het goed organiseren van leerlingenparticipatie binnen scholen, en wat scholen en leerlingen op dit gebied van elkaar mogen verwachten. Met dit document kunnen scholen en leerlingen (verschillende vormen van) leerlingeninspraak verder vormgeven.

Het eerste convenant werd afgesloten in 2016. Na een eerdere update in 2021 is nu opnieuw besloten het document te herzien en verlengen.

Deze keuze onderstreept het belang dat de VO-raad en het LAKS hechten aan leerlingparticipatie. Want leerlingenparticipatie levert scholen én leerlingen veel op. De input van leerlingen helpt scholen om de onderwijskwaliteit en het schoolklimaat verder te versterken. Leerlingen laten meepraten, meedoen en meebeslissen geeft daarnaast een impuls aan hun motivatie én vergroot het draagvlak voor besluiten en regels. Verder biedt het leerlingen de kans om hun burgerschapsvaardigheden te ontwikkelen. Daarmee is leerlingenparticipatie een belangrijk onderdeel van burgerschapsonderwijs.

Het convenant biedt een gezamenlijke basis voor scholen en leerlingen om deze leerlingenparticipatie op een goede manier te realiseren. Het vormt een aanvulling op de wettelijke mogelijkheden die leerlingen hebben om via de medezeggenschapsraad (MR) invloed uit te oefenen.

Leerlingenparticipatie in meerdere vormen
Nieuw in deze versie is de nadruk op de vele vormen van leerlingenparticipatie. Waar eerder vooral de leerlingenraad centraal stond, laat het vernieuwde convenant aan de hand van praktijkvoorbeelden zien hoe scholen leerlingen op uiteenlopende manieren invloed kunnen uitoefenen. Voorzitter Merijn Cramer (LAKS): ‘’Laat leerlingen meepraten, meedoen en meebeslissen. En loop als schoolleider bijvoorbeeld een keer een hele dag mee te lopen met één klas, dus ook in de pauze en zonder afgeleid te raken door je telefoon!’’.

Download hier het convenant: Convenant ‘Versterking samenspraak leerlingen’ (PDF, 30 MB)

Het convenant is ondertekend op 26 oktober 2026 en loopt tot 1 september 2031.