Geschiedenis LAKS
Het LAKS is in de loop der tijd uitgegroeid van een rebelse groep scholieren tot dé scholierenvakbond van Nederland,
welke op landelijk niveau meepraat over het voortgezet onderwijs. Benieuwd hoe dit zo gekomen is?
We hebben het allemaal voor je op een rijtje gezet.

Scholieren willen meer inspraak

Sinds de jaren zestig accepteren scholieren niet meer automatisch het gezag van docenten en willen zij meer inspraak. Er wordt een begin gemaakt om meer naar de mening van scholieren te luisteren. Dit leidt in april 1984 tot de oprichting van het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS). LAKS-bestuurders van het eerste uur zijn Erik Hordijk, André Bakker, Cora Laan, George Middeldorp en Karin Wester.
1984

Een vereniging voor en door minderjarigen

Het eerste jaar is het LAKS vooral bezig met het op poten zetten van de organisatie. Er wordt gezocht naar kantoor- en vergaderruimte en in 1985 wordt het LAKS officieel een vereniging. Een unieke gebeurtenis, want nog nooit eerder werd er een vereniging opgericht door scholieren. Ook wordt het magazine ‘Ledeninfo’ opgezet en verspreid onder scholieren. Hiermee worden de scholieren van Nederland op de hoogte gehouden over het LAKS en het onderwijs.
1985

Eindexamenklachtenlijn

In 1988 start het LAKS met de eerste medezeggenschapsraadtrainingen. Scholieren die in de medezeggenschapsraad zitten worden getraind door het LAKS. Scholieren leren daardoor alles over de rechten en plichten van de scholier op school en kunnen aan de slag met het verbeteren van de school.

Ook een primeur in 1988 is de eerste editie van de eindexamenklachtenlijn. Scholieren kunnen nu officieel bij het LAKS klagen over ongeregeldheden die tijdens het examen plaatsvinden. De behoefte aan deze klachtenlijn bleek groot, gezien het grote aantal klachten over de eindexamens dat het LAKS door de jaren heen kreeg.
1988

Vragen over school? Bel het LAKS!

Het LAKS stelt het ‘modelleerlingenstatuut’ op, waarin de rechten en plichten van scholieren zijn opgenomen. Dit blijkt een groot succes en naar aanleiding van dit voorbeeld stellen vele scholen een leerlingenstatuut op. Ook is in 1989 het LAKS-informatiecentrum een feit. Scholieren kunnen nu naar het LAKS bellen voor vragen of klachten. Het LAKS kan hierdoor beter scholieren helpen die met een probleem zitten.
1989

Invoering van het leerlingenstatuut

In het jaar 1993 is het zover! Het LAKS krijgt na jaren actie voeren eindelijk zijn zin: het leerlingenstatuut wordt wettelijk verplicht. Het LAKS mag het wetsvoorstel verdedigen in de Tweede Kamer. Dit is de eerste keer in de Nederlandse geschiedenis dat minderjarigen een wetsvoorstel mogen verdedigen in de Tweede Kamer. Elke school hoort vanaf nu een leerlingenstatuut te hebben, waarin de rechten en plichten van scholieren zijn opgenomen. In 1993 wordt ook de eerste editie van de examenkrant door het LAKS uitgegeven. Hierin staan handige tips, nieuws en interviews met examenkandidaten. Een groot succes! De examenkrant blijkt voor veel scholieren essentieel om zich voor te bereiden op het examen.
1993

Het scholiertje

In 1994 wordt de eerste editie van ‘Het Scholiertje’ uitgegeven. Het Scholiertje is de vervanger van het ledenblad ‘Ledeninfo’. Door middel van dit blad worden scholieren op de hoogte gehouden van het LAKS en het onderwijs.
1994

Gouden School-enquête

In 1996 wordt voor de eerste keer de ‘Gouden School-enquête’ afgenomen op een groot aantal scholen. Hierdoor krijgt de scholier een stem. Scholieren kunnen op hun eigen school aangeven wat er goed gaat of waar verbeteringen mogelijk zijn.
De enquête is een groot succes! Maarliefst 13.500 scholieren vullen de enquête in.
1996

Demonstraties en JOB

Op 6 december 1999 organiseert het LAKS een grote demonstratie tegen de invoering van de ‘Tweede Fase’. Twintigduizend scholieren komen naar Den Haag om te protesteren tegen de zware studielast die de Tweede Fase met zich meebrengt. De Tweede Fase werd uiteindelijk ingevoerd, maar het studieprogramma werd naar aanleiding van deze demonstratie wel verlicht.

Nadat 14½ jaar het LAKS de enige scholierenvereniging in Nederland was, besluit zij in 1999 om de vereniging op te splitsen in twee verenigingen. Het Middelbaar Beroeps Onderwijs, wat eerder bij het LAKS zat, gaat verder in een eigen vereniging. Vanaf die tijd hebben MBO-studenten hun eigen vertegenwoordiging. Deze zustervereniging van het LAKS krijgt de naam ‘Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs’ (JOB).
1999

Ophokuren

Op 30 november 2007 organiseert het LAKS een staking tegen de 1040-urennorm. Scholen lijken niet in staat om de verplichte 1040 uur les te geven, waardoor scholieren opgehokt worden. De zogenoemde ophokuren zijn lessen waarbij geen leraar aanwezig is, maar die ingeroosterd worden door de school om aan de 1040-urennom te voldoen. Duizenden scholieren zijn het uitzitten van deze uren zat en komen naar Amsterdam om te protesteren tegen de 1040-urennorm.
2007

Internationele conferentie

In december 2008 organiseert het LAKS een internationale conferentie in samenwerking met de internationale scholierenorganisatie OBESSU. De conferentie is een groot succes, meer dan zeventig scholieren uit maarliefst twintig verschillende landen komen naar Maastricht.
2008

See my skills en Afrika

In 2009 start het LAKS het project ‘See My Skills’. Met dit project zet het LAKS in twee jaar tijd op 25 verschillende vmbo-scholen een leerlingenraad op. De leerlingen volgen een intensief traject met trainingen. Het doel van het project is de achterblijvende leerlingenparticipatie in het vmbo een stimulans geven.
In de zomer van 2009 vliegt het LAKS naar Afrika en bezoekt Ethiopië. Een tiental LAKS-leden in samenwerking met tien Ethiopische leerlingen volgden en gaven workshops over leerlingenparticipatie.
2009

LAKS-monitor

In 2010 komt de eerste editie van de LAKS-Monitor uit. De LAKS-monitor is een grootschalig scholierentevredenheidsonderzoek dat om het jaar wordt afgenomen. Maar liefst 56.000 scholieren nemen deel aan de eerste editie van het onderzoek en krijgen zo de kans om te vertellen hoe tevreden zij zijn over het voorgezet onderwijs. Door de LAKS-Monitor werken schoolbesturen samen met hun leerlingen aan een betere school.

In 2010 vraagt het LAKS ook aandacht voor de doorstroom van scholieren van het vmbo naar het havo. Het LAKS vindt dat een vmbo-tl-diploma het toegangsbewijs moet zijn voor het havo. Scholen denken hier vaak anders over en hebben ook allerlei aanvullende eisen voor de doorstroom. Het LAKS geeft de gehele Tweede Kamer een enkele reis van vmbo naar havo.
2010

Opnieuw ophokuren

Het effect van de staking van het LAKS in 2007 tegen de 1040-urennorm was van korte termijn. In 2011 besluit de Tweede Kamer om weer de 1040-urennorm te hanteren. Het LAKS organiseert een staking en duizenden scholieren komen naarr Amsterdam om hun onvrede te uiten.
Eveneens start in 2011 het project ‘Radenloos’. Het LAKS helpt scholen bij het opzetten en draaiende houden van leerlingenraden. Een groot succes!
2011
NU